Opis obiektu

Walcownia Cynku w Katowicach - Szopienicach to zabytek wpisany w industrialne dziedzictwo regionu, który realnie wpłynął na rozwój Śląska. Jest jednym z pomników historii potężnego przemysłu hutniczego dającego nie tak dawno pracę i utrzymanie dla wielu pokoleń- mieszkańców Katowic.

Walcownię Cynku wybudowano w 1904 roku w pobliżu Huty Bernhardi oraz linii kolejowej Szopienice-Siemianowice. Położenie to było korzystne ze względu na dostawy surowca oraz wywóz blach cynkowych koleją. Wybudowana hala główna Walcowni Cynku miała 91 metrów długości i 20 metrów szerokości oraz pomieszczenie maszynowni o długości 70 metrów i szerokości 6 metrów. W latach 1915-1917 dobudowano nową halę, wydłużając obiekt o kolejne 91 m w kierunku zachodnim. W 2002 roku, po prawie 110 latach pracy ostatecznie zakończono produkcję w Walcowni Cynku. W tym miejscu można poczuć klimat pracy i dawnej produkcji.

W hali głównej walcowni zlokalizowane są urządzenia, które zapewniały prawidłowy ciąg technologiczny produkcji blach. Ciąg technologiczny składa się z: dwóch pieców do topienia o pojemności 50 ton, pieca grzewczego do płyt, karuzeli odlewniczej z 24 formami chłodzonymi wodą, walcarki wstępnej, 3 walcarek wykańczających, 2 nożyc wstępnych do cięcia blach, 2 nożyc wykańczających do blach. Zespół walcarek napędzany był czterema maszynami parowymi.

Budynek objęty jest ochroną konserwatorską wraz z walcarkami i maszynami parowymi. W tym miejscu powstaje muzeum, w którym zostanie zachowana nie tylko dawna technologia i technika, ale także wspomnienie ciężkiej ludzkiej pracy .

Piece płomienne do topienia cynku
W skład bloku pieców topielnych wchodzą:

  • piec nr 1 o pojemności 50 ton
  • piec nr 2 o pojemności 50 ton
  • piec nr 3 o pojemności 25 ton

Piece opalane gazem ziemnym (od 1967r).

Załadunek i odlewanie cynku ręcznie.

Piec nr 2 przeznaczony jest do topienia cynku elektrolitycznego.

Piec nr 1 i nr 3 przeznaczony jest dotopienia cynku stopowego Z01.

Temperatury pracy pieców dla cynku elektrolitycznego 450-470 stopni Celsjusza, temperatury pracy pieców dla cynku stopowego Z01 420-440 stopni Celsjusza.

Odprowadzenie spalin kominem o średnicy 400 mm i wysokości 12,5m.

Karuzela odlewnicza
Karuzela odlewnicza wykonana jest w formie obrotowego stołu na którym ułożone są formy odlewnicze w ilości 24 szt. Obrót karuzeli – ręczny. Formy odlewnicze chłodzone wodą od dołu. Wlewki odlewane na karuzeli miały wymiar 800x300x60mm (długość, szerokość, wysokość). Temperatura wyjmowanych wlewków z form 160-180 stopni Celsjusza. Zalewanie i wyjmowanie wlewków z form ręczne.

Walcarka wstępna
Walcarka typu DUO/niezwrotna napędzana maszyną parową o mocy 250 KM. W zestawie koło zamachowe o średnicy 7 m i masie 30 ton. Walce robocze o średnicy 575 mm i długości beczki 1350 mm. Obroty walców 38-42 obr/min. Maszyna parowa napędza jedną klatkę walcowniczą ze stojakami o budowie zamkniętej. Nastawy walców mechaniczne. Łożyska walców chłodzone wodą.

Walcarka wykończająca o napędzie parowym.
Walcarka typu DUO/niezwrotna napędzana maszyną parową o mocy 250 KM. W zestawie koło zamachowe o średnicy 7 m i masie 30 ton. Walce robocze o średnicy 575 mm i długości beczki 1350 mm. Obroty walców 25-32 obr/min. Maszyna parowa napędza dwie klatki walcujące. ze stojakami o budowie zamkniętej. Nastawy walców mechaniczne. Łożyska walców chłodzone wodą.

Walcarka wykończająca o napędzie elektrycznym.
Walcarka typu DUO/niezwrotna napędzana silnikiem elektrycznym o mocy 200 KM i 585obr/min. W zestawie koło zamachowe o średnicy 7 m i wadze 40 ton. Napęd przenoszony poprzez przekładnię pasową o szerokości pasa 700mm.Walcarka posiada dwie klatki walcownicze ze stojakami o budowie zamkniętej. W pierwszej klatce walce robocze o średnicy 575 mm o długości beczki 1350mm. W drugiej klatce walce robocze o średnicy 600mm i długości beczki 1600mm. Obroty walców 33 obr/min. Nastawy walców mechaniczne. Łożyska walców chłodzone wodą.

Maszyna parowa (1903r.)
Maszyna parowa dwutłokowa, dwucylindrowa pozioma typu tandem o mocy 250 KM produkcji Wilhelmshütte Act Ges Bei SPROTTAU. Ciśnienie robocze pary 9 atmosfer. Średnica cylindra wysokiego ciśnienia 650 mm, średnica cylindra niskiego ciśnienia 800mm. System rozrządu pary – zawory regulowane przez stawidła zaworowe. Regulacja obrotów poprzez regulator odśrodkowy.